İsmail Çifci

Web tabanlı bir iş fikriniz var, ya da, mevcut işlerinizi web teknolojilerinden faydalandırarak verimliliğini artırmak ve işinize web teknolojilerinden pozitif değer döndürmek niyetindesiniz. Amacınız her ne olursa olsun, bugün için bir web projesine başlanırken, mutlaka sorulması gereken önemli soruların bir kısmı aşağıdaki gibidir:

- Kurulacak sistem Google ve diğer arama motorları ile aynı dilden konuşacak mı?
- Kurulacak sisteme mobil cihazlardan erişim mümkün olabilecek mi?
- Gelecekte yeni teknolojiler ve yeni modüller sisteme kolaylıkla entegre edilebilecek mi?

Şimdi bu soruları detaylı inceleyelim:

1) Kurulacak sistem Google ve diğer arama motorları ile aynı dilden konuşacak mı?

Bir sistemin, basit anlamda Google ve diğer arama motorları ile aynı dilden konuşması demek, içeriğindeki bilgiyi arama motorları tarafından indeksletebilmesi ve yapılacak olan Google ve diğer arama motoru aramalarında üst sıralarda yer edinebilmesiyle ilgilidir. Bu amaca yönelik çalışmaların bütünü, web terminolojisinde, Search Engine Optimization (SEO) - Arama Motoru Optimizasyonu olarak adlandırılır.

Search Engine Optimization, Arama Motoru Optimizasyonu, iki evreli bir çalışmadır. Birinci evresi, sistem alt yapısının bu doğrultuda tasarlanmasını ve inşa edilmesini gerektirir. Sonrasında süreç yönetimi ile istenilen kelimelerde yüksek performans hedeflenebilir. Lakin, eğer sistem altyapısı en baştan bu doğrultuda tasarlanmadı ise, siteye konacak içeriği kendisine arama motorlarında üst sıralarda yer bulması mümkün değildir.

UYARI: Sistem SEO teknikleri göz önünde olmadan tasarlanır ve kodları yazılırsa, ve sistem aynı zamanda yeni modüller eklenme noktasında hantal bir kod yapısına sahipse, ilerleyen dönemlerde bahsi geçen web sistemini arama motorları ile aynı dilden konuşur hale getirmek reverse-engineering (tersten mühendislik) metodları gerektiren bir halalır ki, bu da, hem oldukça risklidir, hem de uzun zaman alacağından ekonomik bir yöntem değildir.

2) Kurulacak sisteme mobil cihazlardan erişim mümkün olabilecek mi?

MOBİL CİHAZLARA UYGUNLUK

Bir web sistemi, eğer mobil cihazlara uygunluk prensibine göre tasarlanmışsa en baştan, sistem şu şekilde çalışacaktır:

Sistem bağlanan cihazın özelliklerinden bir mobil cihaz mı normal bir PC mi olduğunu anlayacaktır. Ve eğer bağlanan cihaz mobil bir cihaz ise, mobil cihazlara özel sayfalar, normal bir PC ise, alışık olunan normal web sayfaları görüntülenecektir.

Mobil cihazalara özel sayfaların avantajlarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

- uygun gösterim (proper display)

Mobil cihazların ekranları için özel tasarlanmış sayfalar olacağı için, gösterimde sorunlar yaşanmayacaktır.

- Hızlı erişim

Mobil cihazlar için tasarlanan sayfalar, normal PC sayfalarına göre daha az dosya büyüklüklerine sahiptirler. Bu da, gezintiyi kolaylaşıtan ve hızlandıran bir sonuç olarak dönmektedir.

- Ekonomi

Mobil internet erişimi, mevcut GPRS ve EDGE teknolojilerinde indirilen “kb” başına ücretlendirilmektedir. Ve 3. nesil telekom alt yapısı hayata geçene kadar da, çok hesaplı değildir bu erişim ücretleri. Bu anlamda, mobil cihazlar için tasarlanan sayfalar, mümkün olan en az veri büyüklükleri ile inşa edilme prensibinde tasarlandıkları için, mobil sayfaların gezintisi, mümkün olan en ekonmik çözümdür.

3) Gelecekte yeni teknolojiler ve yeni modüller sisteme kolaylıkla entegre edilebilecek mi?

Bu soru, belkide sorulması gereken en önemli sorudur. Çünkü, kolay modül eklenebilir bir yapı ile beraber, sistem zaman içinde kolaylıkla modifiye edilebilir.

Aynı fonksiyonları yerine getiren iki sistem düşünün.

Birinci sistemin teknik özelliklerinden bir kısmı şöyle olsun:

- veritabanında 10 tablo
- toplam 5 klasörde 20 php veya asp dosyası
- toplam 1.500 satır kod

aynı fonksiyonları yerine getiren ikinci sistem ise:

- veritabanında 90 tablo
- toplam onlarca klasörde 100 lerce php veya asp dosyası
- toplam 38.000 satır kod

Şimdi, bu iki sistem karşılaştırıldığında, birinicisi modifikasyona çok daha açık bir yapıdadır. İkinci sistemde ise kod boyutunda değişiklik, hem oldukça riskli, hemde oldukça uzun zaman alan bir işlem olacaktır.

Şimdi aklınıza şu soru gelebilir. Neden bir programcı ikinci türden bir sistem kurararak projeyi hayata geçirsin. Bunun cevabı ise, sistemin bir uzman tarafından mı yazıldığı yoksa, aracı bir programın çıktısı mı olduğunda gizlidir. Eğer konuya hakim bir uzman sistemi hayata geçirecekse, tabiki birincisi gibi bir yapı olucaktır sonuç. Yok eğer, kodlar satır satır yazılmaktansa, aracı programlar kullanılarak hayata geçiriliyor ise sistem, aracı programlar gereksinimleri karşılama noktasında yüksek verimlilikte kodları üretemedikleri için, ortaya “dallı budaklı” bir yapıda binlerce satır fazladan kod çıkmaktadır.Butür sistemlerin, ilerleyen zamanlarda elden geçirilmesi ve kod boyutunda değişiklik yapılması ise, neredeyse mümkün değil, hatta sistemin baştan kurulması çoğu zaman daha kolaydır.

İsmail Çifci

SEO - Search Engine Optimization, Arama Motoru Optimizasyonu, web üzerinden tanıtım, reklam ve e-ticaret faaliyetlerinde kritik nokta olma niteliğinde

Search Engine Optimization - Arama Motoru Optimizasyonu nedir ve neden gereklidir?

Search Engine Optimization (Arama Motoru Optimizasyonu), bir web sayfasının içeriğinin arama motorları tarafından en etkili şekilde indekslenmesini, ve bu içeriğe yönelik yapılan arama motoru sorgularında, arama motorları tarafından üst sıralarda listelenmeye yönelik yapılan eylemler bütünüdür.

Bir siteye yönelik Search Engine Optimization çalışmaları, temelde 2 aşamadan oluşur:

1. Sistem Altyapısı, sistemin mimarisi ile ilgili SEO çalışmaları
2. Süreç Yönetimi, web yayıncılık süreci ile ilgili SEO çalışmaları

Etkili sonuç almak için, projenin en başından bu ikisinin SEO konusunda uzman bir kişi danışmanlığında birlikte yürütülmesi gerekmektedir. Şöyleki, sistem mimarisi en baştan arama motorları ile aynı dilden konuşacak türden tasarlanmalı ve sistem hayata geçtikten sonra, web yayıncılık süreçleri kullanılarak sistemin arama motorlarında gösterdiği performans takip edilip, hedefler doğrultusunda gerekli eylemler yapılmalıdır.

Konuyla ilgili faydalı bilgiler ve dikkat edilmesi gereken birkaç nokta:

> Arama motorları, sitenizin nasıl göründüğü ile ilgilenmezler. Göze çok şık görünen bir sitenin alt yapısı SEO teknikleri düşünülmeden hayata geçirilirse, site arama motorları tarafından gerektiği gibi listelenemez.

> İçeriğin tamamı Flash içinden sunulan siteler SEO tekniklerinden yeterince faydalanmazlar. Arama motorlarının çoğu bugün için Flash uygulamalarının içeriğini okuyamamaktadır. Bu yüzden, sitenizin arama motorlarındaki performansı sizin için önemli ise, sitenizin tamamını Flash ile yaptırmanızı tavsiye etmem. Onun yerine, görsel dinamizmi sağlamak için, sitenizde küçük Flash moviler kullanabilirsiniz, ancak, içeriği mutlaka html (ve türevleri) tabanlı sunmanız gerekmektedir.

> SEO konusu geniş bir konudur, ve birçok parametreyi bünyesinde barındırır. Bu tekniklerin tamamına hakim olmadan yapılacak müdahaleler fayda yerine zarar verebilir. Arama motorları, yapılan müdahaleyi sistemi kandırma olarak algıladığı takdirde, sitenizi kara listeye alabilir, geçici veya kalıcı cezalar uygulayabilir. Bu sebeple, projenizi ya da sisteminizi, konuya hakim SEO danışmanlarına emanet etmenizi tavsiye ederim.

SEO neden gereklidir sorusunun cevabı ise oldukça nettir. Bugün birçok insan, merakları ya da ihtiyaçları olan bir konuda kendilerine faydalı olacağını düşündüğü güncel bilgilere ulaşmak için Google başta olmak üzere arama motorlarından faydalanmayı alışkanlık haline getirmiştir. Bu konuda Google’ın nekadar başarılı olduğunun ve etkin kullanıldığının en büyük kanıtı ise, sadece bir arama motoru çubuğu ile başlayıp, 10 seneyi bulmayan bir sürede değeri 150 milyar doları aşan bir şirket haline gelmesidir.

Bir diğer nokta ki ticari anlamda en önemli hususlardan biri olarak sayılabilir, SEO uygulamalarının, reklam ve tanıtım konularında en ekonomik çözüm olma özelliğidir. Firmanızı ya da projelerinizi tanıtmak için TV, radyo ve diğer medyalarda harcayacağınız paralar ile kıyaslandığında, geri dönüş oranı çok daha yüksetir. Çünkü bilgisayar başında belirli bir konuda arama yapan insan, belirli bir ihtiyacı olan kişidir, ve ihtiyacının kendisi farkında iken, karşısına çıkılarak, satış ve pazarlama sürecinde en önemli adım atılmış olur.TV, radyo ya da basılı reklam ve tanıtım materyallerinin kişilere ulaştığı zaman o kişilerin gerçek hedef kitlesi olup olmadığı ve o an ihtiyaç sahibi olup olmadıkları üzerinde soru işareti olan kavramladır. Dolayısıyla, SEO teknkleri ile ihtiyacının farkında olan hedef kitlenize ulaşır, ve projenizi en kısa sürede ticari değere döndürebilirsiniz.