Anıtkabir Sanal Gezinti projesi ve İsmail Çifci Pozitif Değer Sanal Gezinti Çözümleri ile ilgili 23 Haziran 2009 tarihli Hürriyet gazetesi haberi için tıklayınız
Data mining (veri madenciliği) > Text mining (metin tabanlı veri madenciliği) > Text mining on web (Web üzerinde metin tabanlı veri madenciliği):
İşte arama motoru olarak Google bunu yapıyor, text mining on web.
Peki neden ? Neden ihtiyaç vardı “text mining on web” konusuna ?
Şimdi 90′lı yılların ortalarına gidelim. Web sayfalarının yavaştan hayatlarımıza girmeye başladığı günler. Dünyanın çeşitli yerlerinden çeşitli konularda, ilk başta onlarca yüzlerce, ve birkaç sene içinde onbinlerce yüzbinlerce web sayfası yayına girdi. Lakin, web sayfaları yaratılırken ya da web’e yerleştirilirken bir “indeksleme” yapılmıyordu. Yani, “bu web sayfası şu konularda bilgi içerir” gibisinden bir kayıt altına alınmadan yayına giriyordu. Dolasıyla web o günlerde, indesklenmemiş, yüzbinlerce web sayfasından oluşan ama hangi sayfanın içeriğinin ne ile ilgili olduğu bilinmeyen düzensiz bir yığındı.
Ve işte bu noktada “arama motorları” hayatımıza girdi. Web’i belirli aralıklarla ve kendilerine has algoritmalarla tarayan, yakaladıkları ipuçlarına göre web sayfalarını indeksleyen, yani “text mining on web” yapan sistemler. Ve Google, bu alanın ilk oyuncusu olmamasına rağmen, öne sürdüğü “text mining on web” algoritmasının ve alt yapısının başarısıyla, yani, web’de arama yapan kişilere hızlı bir şekilde etkili sonuçlar döndürebildiği için, en etkili arama motoru olarak hayatlarımızda yer edindi.
Google, Search Engine
- Sen beni bilgili, çok okumuş bir adam mı sanıyorsun ?
- Tabii ki - dedi Zi-gong - öyle değil misin ?
- Pek sayılmaz - dedi Konfüçyüs - ben yalnızca başka herşeyi birbirine bağlayan bir ipi tuttum
Sima Qian, “Confucius” dan bu alıntıyı Manuel Castells yapıyor, 1996′da yayına çıkan Ağ Toplumun Yükselişi isimli enformatik çağını konu alan sosyolojik analiz kitabının girişinde.
Bugün, 1999′dan beri web teknolojilerini yakından takip eden birisi olarak benim için, yukarıdaki cümlenin anlamı çok büyük. Bir yerde web’in önemi, bir yerde Google’ın başarısı gizli yukarıdaki alıntıda.
Ama o günlerde, ortada ne Google vardı, ne de web bugünkü web di.
İşte Castells’in Ağ Toplumunu analiz etmedeki başarısı.
Kanaatimce, ağ toplumu sürecini anlamak isteyenler için en önemli referanstır bu kitap:
Ağ Toplumun Yükselişi (The Rise of Network Society), Manuel Castells
The Rise of Network Socirty, by Manuel Castells
Ağ Toplumun Yükselişi, Manuel Castells
Anıtkabir ve Kurtuluş Savaşı Müzesi sanal gezintileri çalışmasının hayal edilmesinden hayata geçmesine kadar geçen sürede maddi manevi destekleri olan, annem Gülay Çifci‘ye, asistanım Murat Özener‘e ve Yalın Baştanlar‘a ve çalışmanın içerdiği bilgi açısından kusursuzluk noktasında büyük özen gösteren Anıtkabir Komutanlığı asker ve sivil personeline teşekkür ederim.
sevgi ve saygılarımla,
ismail çifci
RSS, Really Simple Syndication, web yayıncılığında yeni bir standarttır. XML teknolojisi üzerine geliştirilmiştir, kendine has standartları olan bir XML yapıdır.
RSS nedir, ne iş yarar?
Hem web yayıncıları, hem de web tüketicileri* açısından avantajları vardır.
Web yayıncıları açısından faydaları:
- Veritabanlarındaki bilgiyi XML teknolojisi sayesinde farklı siteler içinden sunabilmeyi mümkün kılar.
- Yayınlanan bilginin tüketicileri, bu RSS feed’lere üye olduklarında web yayıncısının güncel bilgilerini daha kolay takip ederler. Bu anlamda web ziyaretçileri ile web yayıncısı arasında kalıcı bir bağ kurulması, web yayıncısının güncel haberlerini hedef kitlesine iletebilmesi ve hedefkitlesinin sürekli gözünün önünde olması açısından önemlidir.
Web tüketicileri açısından faydaları:
- RSS sayesinde, hangi bilgiyi tüketeceklerine dair seçme hakkı daha fazla web yayıncısından web tüketicisine geçmektedir. Şöyleki, eski düzende, web yayıncısı o sayfadan hangi bilgiyi vermek isterse verirdi, web ziyaretçisi daha pasif bir şekilde ekrana yansıyanları karşılardı. Oysaki RSS ile birlikte, en azından en başta, web ziyaretçisine ciddi bir seçme hakkı tanınmaktadır. RSS standartlarında yer alan “Başlık” ve “Özet” doğrultusunda haberin tamamını görüntüleyip görüntülmeme hakkı kendisindedir. Dolayısıyla RSS, daha öz bilgiyi, tüketicinin karşısına çıkarmaktadır.
* Web tüketicisi kavramını ilk defa bu yazımda kullandım. Web tüketicisi: Web’deki bilgiye ihtiyacı olan, bu bilgiyi kullanan, tüketen web ziyaretçisi.
XML, Extensible Markup Language, yazılım ve donanım anlamında platformdan bağımsız veri taşımak için geliştirilmiş bir metin formatıdır.
Günümüzde (Ağ toplumunda), veriyi işleyen yüzlerce cihaz (donanım) ve bu cihazların üzerinde çalışan bir çok uygulama (yazılım) mevcut. Bütün bu farklı platformlar, kendi lisanlarında çeşitli verileri kendi tasarım amaçları doğrultusunda işlemekte. İşte bu noktada XML, bu farklı lisanlarda veriyi işleyen platformlar arası iletişim için tasarlanmış metin tabanlı bir veri paylaşım gereci olarak karşımıza çıkıyor. Dolayısıyla XML, verilere (bilgiye) mobilite özelliği kazandırıyor.
Webin tanımı en iyi yine kaşifi, Tim Berners Lee yapıyor:
Single Global Information Space - Evrensel Bilgi Uzayı
Web 2.0′ın en başarılı uygulamalarından biriydi Facebook. Beraberinde çok ciddi bir ticari başarı da kazandı bu uygulama. Peki Facebook gibi bir uygulama neden Türkiye’den çıkmadı (çıkmaz)?
Aslında cevabı basit bir soru bu.
bizim ülkemizde girişimcilik kültürü yeterince yerleşmemişken, hele hele bilişim çözümleri gibi konularda projelere yatırım yapma kültürü yokken, dünyanın ilgisini üst seviyede çeken uygulamaların bu topraklardan çıkma şansı çok düşük.
Çünkü siz 100 fidan ekersiniz, içlerinden biri yeşerir…
..bizim ülkemizde ekilen fidan sayısı Amerika’dakinin, Avrupa ülkelerinin, Japonya’nın o kadar gerisindeki, bu fidanlar içinden toprağı sarıp yeşerecek uygulamalar, uluslarası başarılar da bir okadar uzak bizlere ne yazıkki.
Türkiye’de en klasik ve en garantici yatırım aracı olan emlak & gayrimenkul sektörü yüzünden, insanlar teknolojik alanlarda yatırım yapmaktan uzak duruyor.
Parası olan bir ev daha alsın, hem evi değerlensin zaman içinde, hem kira getirisi olsun, böyle bir ortamda, Türkiye’den kaç bireysel yatırımcı çıkıyor sizce teknolojik projelere yatırım yapacak ?
Amerika’da durum nasıl peki biliyor musunuz ?
Adamların teknolojik fikirlere yatırım yapma kültürü var. Güzel fikirleri kovalayan yatırımcıları, yatırımcı ve fikir sahibinin pozisyonlarını net bir şekilde ortaya koyan hukuk kuralları var. Sonuç: Her dakika yeni fidanlar ekiliyor fırsatlar ülkesinde. Ve Türkiye’de bir ev alma parasına yapılan yatırım, iki sene içinde karşılığını buluyor, Microsoft Facebook’un yüzde 2 sinden bile az bir hissesini aldığında zevkten dört köşe oluyor.
O projeyi en başından destekleyen yatırımcıları siz düşünün :)
* Facebook ile ilgili bazı bilgiler:
4 Şubat 2004 yılında Harvard öğrencileri Mark Zuckerberg ve oda arkadaşı Dustin Moskowitz tarafından kurulan Facebook, yalnızca Harvard öğrencilerine hizmet etmek için çıktığı yola, 4. ayında 30 Üniversiteyi daha bünyesine katarak devam etti. Aradan geçen süre boyunca sürekli popülerleşen Facebook, Ekim 2007’de Microsoft’tan aldığı 240 milyon dolarlık yatırımla büyük patlamasını yaşadı.
2007 yılında haftada 1 milyondan fazla kullanıcının kayıt olduğu site, 2008 yılının son çeyreğinde 140 milyondan fazla kullanıcıya hizmet veriyordu. Kullanıcılarının %11’i 35 yaşından büyük olan sitede ortalama bir kullanıcı günde en az 19 dakika zaman geçiriyor. Amerika’nın en değerli 5. internet firması olan Facebook’un 2008 yılında ivmelendirdiği reklam faaliyetlerinden elde ettiği gelir 140 milyon dolar. Şirkette 750 çalışan bulunuyor.
Sevgi ve saygılarımla,
İsmail Çifci